Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2020

ἀπὸ ΚΛΙΝΟΣΟΦΙΣΤΗΣ,  7  Νοεμβρίου  2015, ὥρα 11:15 π.μ.
Νὰ ἤμουν τώρα ἀρχαῖος Ἕλληνας...- καὶ τί στὸν κόσμο!
~~
Cavaliere ἔγραψε: Χαζοί είναι, να θέλουν τούς φτωχούς μορφωμένους; Όσο πιο ζώα μας έχουν, τόσο πιο καλά μας κοροϊδεύουν. Ρε, η Γνώση είναι δύναμη, και οι φτωχοί πρέπει να είναι ζώα, για να τους έχεις να σου φέρνουν Χρήμα.
--------
Ἔ, καλὰ τώρα κι' ἐσύ!... Στὴν Ἑλλάδα μὴν ξεχνᾶς τί πέραση ἔχει ἡ Μίμησις Μορφωμένου.
«Ἔστιν οὖν νεο-ἑλληνικὴ ἐκπαίδευσις μορφασμὸς μορφώσεως σπουδαίας καὶ τελείας, καραγκιοζηλικίου ἄνευ προηγουμένου ἐχούσης,
γλυκολόγῳ γλειψίματι,
χωρὶς ἑκάστῳ τῶν εἰδῶν ἐν τοῖς μορίοις*, δρώντων καὶ διὰ παπαγαλίας, δι' ἀσπλαχνίας καὶ ἀπτοήτως περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων μαθημάτων ἀκαθαρσίαν
».
~~~~
(*) Τὸ μόνον ἀναλλοίωτον.
Καὶ ὡς ἀρχαῖον, χρήζει ἑρμηνείας: τὰ στοιχεία αὐτὰ δὲν εἶναι τυχαῖα κι' ἀνομοιόμορφα διασκορπισμένα, ἀλλὰ ἀκολουθοῦν συγκεκριμένη ἀλληλουχία.
. Ἅμ κι' ἡ πουστιά, ἔχει τὴν τέχνη της καὶ τὰ μυστικά της, τί νόμιζες;

Παρασκευή 3 Ιανουαρίου 2020

 2020


* Ξεφύλλιζα ἕνα παληὸ περιοδικὸ ποὺ ἔχω ἀρκετὰ τεύχη του καὶ μὲ τὸ ὁποῖο εἶχα, τὰ χρόνια ἐκεῖνα, συνεργαστεῖ...

Εικόνα

- ...Τὸ ἔτος 1973 ἔκαναν τὴν ἐμφάνισή τους τὰ «Λαρισαϊκὰ Γράμματα», ἀπὸ τὴν «Λογοτεχνικὴ Ὁμάδα Λαρίσης» (Λ.Ο.Λ.).
Περιοδικὸ τὸ ὁποῖο αὐτοπροσδιορίζεται ὡς «Περιοδικὴ ἔκδοση Λόγου καὶΤέχνης». Τὴν ἄνοιξη τοῦ 1971 μιὰ συντροφιὰ πνευ-
ματικῶν ἀνθρώπων τῆς Λάρισας συνέστησε σωματεῖο μὲ τὴν ἐπωνυμία «Λογοτεχνικὴ Ὁμάδα Λαρίσης». Σκοπὸς τῆς Λ.Ο.Λ.
ἦταν νὰ βοηθήσει μὲ τὶς δραστηριότητές της τὴν πνευματικὴ καὶ καλλιτεχνικὴ ἀνάπτυξη τόσο σὲ τοπικὸ ἐπίπεδο, ὅσο καὶ παν-
θεσσαλικῶς. Τὴν ἀρχικὴ ὁμάδα ἀποτέλεσαν ἕξη ἄτομα: ἡ Λίνα Καράμπα, ὁ δάσκαλος Γιῶργος Ζημιανίτης, ὁ Νίκος Κύρκος,
ὁ Ἠλίας Κατσάνος (Τίνος Ἀλασάκης), ὁ Στέλιος Ντόμαλης καὶ ὁ Κώστας Κωτούλας, - ἡ «Ὁμάδα τῶν Ἕξη» ὅπως τὴν ἀπο-
καλοῦσαν. Ἀργότερα προστέθηκαν ἡ Βέτα Περβανίδου, ἡ Ἐλισάβετ Γιασεμίδου καὶ ἡ Ἕλενα Γκουντάρα- Σωτηράκη, μαθή-
τρια Λυκείου τότε. Ὅλοι τους ἦταν ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος, μὲ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον στὸν πεζὸ καὶ τὸν ποιητικὸ λόγο.
Ὅλα τὰ χρόνια τῆς παρουσίας τῆς Λ.Ο.Λ. στὴν πνευματικὴ κίνηση τῆς Λάρισας, πρόεδρος ἦταν ὁ Νίκος Κύρκος καὶ Γενικὸς
Γραμματέας ὁ Γιῶργος Ζημιανίτης.
~~~~~
Ἀπ' ὅλους αὐτοὺς δὲν γνώριζα οὔτε ἕναν προσωπικῶς.
Οὔτε θυμᾶμαι πῶς ἔμαθα τὴν ὕπαρξη τοῦ περιοδικοῦ - μᾶλλον θὰ μοῦ κουβέντιασε κάποιος γνωστός μου.
Ἔστειλα καὶ μοῦ δημοσίευσαν μερικὰ ποιήματα, τὸ διήγημα <Ἕνας Ντόριαν μιλάει στὴν καρδιὰ τοῦ Ἰάνη> καὶ τὸ κείμενο
ποὺ θὰ παραθέσω πιὸ κάτω.
Τὴν ἐποχὴ ἐκείνη περνοῦσα πολὺ ἄσχημα, μεταφράζοντας βιβλία ἐπὶ τουλάχιστον 14 ὧρες ἡμερησίως, μὴ ἀργιῶν ἐξαιρουμέ-
νων, γιὰ νὰ βγάζω τὸ ψωμί μου καὶ τῆς μητέρας μου. Οὔτε κἄν συνδρομὴ στὸ περιοδικὸ δὲν μποροῦσα νὰ κάνω.
Αἰσθάνομαι μία παράξενη συμπάθεια, ὄχι ἁπλῶς εὐγνωμοσύνη, γι' αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, ποὺ τὴν συνδιάζω μὲ τὸ ὅτι στὴν
ἐποχή μας δὲν ὑπάρχει δικαιολογία   νὰ μὴν ψάξεις,  νὰ μὴν πεῖς, ἀπὸ τὸ σπίτι σου καὶ μόνο, σ' αὐτοὺς ποὺ θέλεις...
Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν ἡμερῶν:
Καλὴ χρονιὰ
σὲ ὅλους σας.

Ἰάνης Λὸ Σκόκκο,
μεταφραστὴς - ἠθοποιός,
λογοτέχνης.


*  * *
Περιοδικὸ "Λαρισαϊκὰ Γράμματα", τεῦχος Ἰανουαρίου-Φεβρουαρίου 1975.
Θέματα τέχνης.

Εικόνα

Μία λάμψη γυμνῆς ἀλήθειας
ἤ
Ζὼρζ Ριμπεμὸν-Ντεσαίνιη / Georges Ribemont-Dessaignes.

τοῦ Ἰάνη Λὸ Σκόκκο.

Εἶναι ἀλήθεια, οἱ ποιητὲς μᾶς ἐνθουσιάζουν. Ὄχι σπάνια, τὰ λατρεμένα τοῦτα μηδενικά, ποὺ τὄχουν "βίτσιο" τους νὰ φωνάζουν
τὸ σπαραχτικό τους "ὄχι"στὰ πλήθη κι' ὕστερα νὰ φεύγουν τόσο μακρυά τους (κι' ὅλο κοντά τους), οἱ ποιητὲς μᾶς ἐπιβάλλονται
μ' ἕναν ἀσύλληπτο δικό τους τρόπο καὶ γιὰ μιὰ στιγμὴ μᾶς μηδενίζουν... Ἄν θυμηθοῦμε κάποιον στίχο τοῦ Ζὼρζ Ριμπεμὸν-Ντε-
σαίνιη, οἱ ποιητὲς θέλουν καὶ πρέπει νὰ εἶναι καὶ εἶναι "οἱ κηπουροὶ τῆς καρδιᾶς μας": καὶ ὅταν μᾶς συγκινοῦν καὶ ὅταν μᾶς στρέ-
φουν τὸ βλέμμα μέσα μας, ὅπου θὰ δοῦμε ν' ἀνθίζουνε λαμπρὰ στολίδια κι' ἀνίκητες ἀσκήμιες.
Ὅμως δὲν κακιώνουμε ποτὲ μ' αὐτούς, γιατί - τὸ ξέρουμε - κοντά τους ὁ πόνος γίνεται τραγοῦδι, ἡ χαρὰ τρικλίζει στὸ καθρέπτι-
σμα τῆς συνείδησης, ὁ σπαραγμὸς νικιέται ἀπὸ τὸν ἔρωτα, ὁ θάνατος ἁσπάζεται τὸ κλάμα...Μᾶς χωρίζουνε, μ' ἆλλα λόγια, τόσες
ψευδαισθήσεις γιὰ χάρη μιᾶς ἄλλης ψευδαίσθησης: τὴν ζωή.
Ἀλλὰ καὶ κάποτε, ἴσως συστηματικά, στριγγλίζουν τὴν ἀλήθεια γιὰ τὸν κίνδυνο τῆς πλάνης. Κι' ἀλήθεια, ἐνῶ ἐμεῖς αὐτοκτονοῦμε
δημιουργῶντας π.χ. ἤθη καὶ ἔθιμα, οἱ ποιητές, ἀντιθέτως, ἀνασταίνονται καὶ μᾶς ἀνασταίνουν διαλέγοντας - σὲ ἔνδειξη ἀγάπης
καὶ διαμαρτυρίας - ἀπ' τὰ ὑλικὰ τῆς λανθάνουσας ζωῆς μας ὅ,τι ἐξυπηρετεῖ τὸ ὕφος τους (καὶ μόνον) καὶ μᾶς συνοδεύουνἀρνητικὰ-
θαρρετά: ἀσυμβίβαστα.
Ἀλήθεια, ἡ αἰσθητικὴ γιὰ τὸν καλλιτέχνη εἶναι ὅ,τι καὶ μιὰ καλὴ πράξη γιὰ ἕναν ἆλλον.
Καὶ ὁ Ζὼρζ Ριμπεμὸν-Ντεσαίνιη (γεννήθκε τὸ 1844) εἶναι ἰδανικὸς ἐπαναστάτης ἀρτίστας. Μαζὺ μὲ τοὺς Τριστὰν Τζαρὰ καὶ
Φρανσὶς Πικαμπιά
, ἀντιπροσωπεύει τὸν γαλλικὸ ντανταϊσμό - σχολὴ ποὺ ὅπως ξέρουμε πρωτοφάνηκε στὴν Ζυρίχη τὸ 1916. Εἶ-
ναι γεννημένοι-κυριευμένοι ἀπὸ τὸ "τίποτα καὶ ὅλα", χάρη τῆς ἰδιόρρυθμης καὶ τόσο γνήσιας τεχνοκρατίας τους.
Ὁ Ζὼρζ Ριμπαμὸν-Ντεσαίνιη ὑπῆρξε:
* Ζ ω γ ρ ά φ ο ς. Τελειώνοντας σπουδὲς στὴν Ἀκαντεμὶ Ζυλιάν, παρακολουθεῖ μαθήματα στὴν Σχολὴ Καλῶν Τεχνῶν, ποὺ τὸν
γοητεύει , καὶ ἔχοντας πᾶντα τὴν προστασία τῶν δικῶν του, ποὺ τὸν καμαρώνουν. Δέχεται ἔξυπνα τὴν ἐπίδραση τοῦ ἰμπρεσιονι-
σμοῦ, τῶν Ναμπί, τῶν Κινέζων καὶ τῶν Γιαπωνέζων καὶ ἐκθέτει στὸ Σαλόνι τῶν Ἀνεξαρτήτων. Ὡστόσο, τὸ 1913, παύει νὰ τὸν ἐν-
διαφέρει ἡ ζωγραφικὴ καὶ χάνονται οἱ περισσότεροι πίνακές του.
Ἀρχίζει τότε νὰ δέχεται τὴν ἐπίδραση τοῦ ντανταϊσμοῦ καὶ τὸ λέει: " Ἡ νέα αὐτὴ τεχνοτροπία ἀδιαφορεῖ γιὰ τὴν τέχνη καὶ κάνει
τέχνη
". Πῶς; "...Φτύνει στὸν ἀέρα κι' αὐτὸ ποὺ πέφτει στὰ μάτια σας εἶναι Τέχνη καὶ σᾶς ραντίζει τὰ βλέφαρα". Καὶ νά πῶς ἐξη-
γεῖ στὸ βιβλίο του "Κιόλας κάποτε" τὴ σπουδαιότητα τῆς τέχνης τῶν ντανταϊστῶν: οἱ συχνὲς ἀλλαγὲς στὶς καλλιτεχνικὲς συλλή-
ψεις φέρανε μέσα στὸν κόσμο μιὰ παθητικὴ ἀνάγκη ἀ λ λ α γ ῆ ς, ποὺ εἶχε καὶ τὸ ἑξῆς ἀπρόοπτο ἤ ἐνδεχόμενο: οἱ ρίζες τῆς παρα-
δοσιακῆς τέχνης (εἴτε πρόκειται γιὰ λογοτεχνία εἴτε γιὰ ζωγραφικὴ ἤ μουσικὴ κτλ) φάνηκαν ἄρρωστες καὶ οἱ δεσμοί, τὰ πιστεύω,
ὅλα ρημαγμένα. Ἔτσι, ὁ νταντὰ κέρδισε ἔδαφος μὲ τὸ νὰ κρύβει μέσα του ἄρνηση καὶ ἐλευθερία κάθε ἆλλο ἀπὸ ἀστεῖες: ὑπῆρξε
λυτρωτής.

* Μ ο υ σ ι κ ό ς. Τὸ μόνο ποὺ μπορεῖ νὰ ξέρουμε, εἶναι πὼς, στὴν μουσική, ὁ Ντεσαίνιη, ἀπέτυχε. Ἀλλὰ, σὰν...

* Θ ε α τ ρ ι κ ὸ ς σ υ γ γ ρ α φ έ ας. Ἐδῶ, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, θριάμβευσε. " Ὁ Αὐτοκράτωρ τῆς Κίνας" κρίθηκε σὰν ἀποκο-
ρύφωμα τῆς ντανταϊστικῆς δραματουργίας. Ἀνέβηκε ἀπὸ τὸν Ὠτὰν-Λαρὰ τὸ 1921 γιὰ νὰ κερδίσει θριαμβευτικὰ χειροκροτήματα
- φαινόμενο ποὺ ἀποδείχνει ὅτι τὰ παράλογα λόγια τοῦ Ριμπεμὸν-Ντσαίνιη ἦταν ἀληθινά. Ἄλλωστε, τὸ παράλογο θέατρό του γέν-
νησε τὸν Ἀλμπὲρ Καμὺ καὶ τὸν Εὐγένιο Ἰονέσκο.
Ἀνάλογη ἐπιτυχία εἶχαν καὶ τ' ἆλλα ἔργα του: τὸ "Βουβὸ καναρίνι", ὁ "Δήμιος τοῦ Περοῦ", ποὺ εἶναι, μαζὺ μὲ τὸν "Αὐτοκράτωρα",
ἡ ἴδια ἡ καρδιὰ τῆς τέχνης του.

* Μ υ θ ι σ τ ο ρ ι ο γ ρ ά φ ο ς. Στὴν "Στρουθοκάμηλο μὲ τὰ κλειστὰ μάτια" μπερδεύει τὸν ἔρωτα μὲ τὸν πόλεμο, τὸ κακόφημο
σπίτι, τὴν ἐπανάσταση, τὴν πολιτικὴ καὶ θριαμβεύει καὶ πάλι. Μὰ ἰδιαίερα ἀρέσει ἡ " Ἀριάν". Ποιά εἶναι ἡ Ἀριάν; Ὅλος ὁ κόσμος
ρωτᾶ νὰ μάθει...Ἔ, λοιπόν, " μιὰ μέρα ἡ ἀλήθεια τσίτσιδη βγῆκε ἀπὸ τὴν ἄβυσσό της καὶ..." τὰ ἔβαλε μὲ ὅλον τὸν κόσμο: μὲ τὴν
ἐκκλησία, μὲ τὸ θέατρο, μὲ τὸ σχολεῖο (...οἱ Γᾶλλοι δὲν ἔχουν...καθαρεύουσα ὡστόσο!...), μὲ τὴν..., μὲ τὸ... Μέσα σὲ μιὰ μέρα, ἡ
Ἀριὰν ἔσχισε ὅ,τι γραφτὸ καὶ ἄγραφο... Τελικά, ὅπως "τῆς ταίριαζε", ἡ τσίτσιδη ἀλήθεια ἔπεσε θύμα ἑνὸς οὐρακοτάγκου! Μαντέψ-
τε ποιός μπορεῖ νὰ εἶναι!...

Μὲ τὴν "Κλάρα" ὁ Ντσαίνιη ξαναγίνεται παιδί.
* Π ο ι η τ ή ς. Μᾶς χάρισε μία θαυμάσια συλλογή, τοὺς " Ἴσκιους" (1942) , ὅπου ὁ ποιητὴς παίζει πανέξυπνα μὲ τὶς λέξεις καὶ
τοὺς ἤχους, γιὰ νὰ κρύψει τὶς τεράστιες διαστάσεις τῆς ἀλήθειας ποὺ φαρμακώθηκε.

0 .
Κλινογατοηδυεπέστερος ἀπὸ πάσης ἄλλης προτέρας ἐποχῆς.
* Ἠθοποιοί εἴμαστε, ὅ,τι πιό ἀέρινο, φίλε!

0 .

Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου 2019

Κλινοσοφιστεῖες.

γράφει ὁ Ἰάνης Λὸ Σκόκκο.

Κάπου, κάπως, πᾶντα ὁ ἔρωτας.

[3η δημοσίευση, ἀπὸ 1η σὲ «Ἀνοχύρωτη Πόλη», τεῦχος 26, 3 Ἰανουαρίου 2008].

..............................................καὶ ξάπλωσα γυμνούλης, μὲ τὸ χέρι ἐκεῖ. Ὁπότε θυμήθηκα:

Φιλαρμονικῆς καὶ Φιλελλήνων 2. Καλῶς τὸ ἐννοήσατε: γωνία εἶναι. Μὲ φιλία στὴν ἁρμονία. Λέξη ἑλληνικὴ καὶ παγκόσμια.
Φιλία γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Ἄλλη μία ἀποκλειστικότης.
Καὶ μὲ ποιά φόρτιση ἑνώνονται οἱ δύο δρόμοι, αὐτὲς οἱ δύο ὁδοί! Στὴν Κέρκυρα, μωρὲ κουζουλέ...! Μὲ τὶς 18 φιλαρμονικές
της.
Στὸν τέταρτο ὄροφο, ἐκεῖ ποὺ θἄπρεπε νὰ κοιτάξει ὁ Γρηγόριος Ξενόπουλος, νὰ εἴχαμε τὴν τοπικὴ «Στέλλα Βιολάντη», Ἐν-
νοῶ, θεὸς σ'χωρέστην, τὴν Θεοδώρα Μωραΐτη. Ὄχι, δὲν εἶταν ἐκεῖ τὸ σπίτι της. Ἐκεῖ ἔμενε ὁ ἔρωτάς της.
Στὸν τέταρτο ὄροφο, ἄνοιγε τὰ παράθυρά της ἡ κοντέσσα Κωστάντζα καὶ χαιρετοῦσε τὸν Ἅγιο Σπυρίδωνα, ποὺ τὸν ἔβλεπε
πᾶντα προφίλ. Θὰ μποροῦσε νὰ ἔδενε σκοινὶ ἀπὸ τὸ παράθυρό της ὥς τὸ καμπαναριό, ν' ἁπλώνει τὰ ροῦχα της. Θὰ τῆς τὴν
ἔκανε τὴ χάρη ὁ Ἅγιος, θρήσκα ἀληθινὴ ἤτανε.
Ὡστόσο, ἕνας ἔρωτας ἤ σατανὰς μπῆκε στὴ μέση καὶ μ' ἕνα σκουριασμένο ψαλίδι ἔκοψε δεσμοὺς μιᾶς ὁλόκληρης ζωῆς.
Ὁ γυιός της, ὁ νεαρὸς Σπυρίδων, τόλμησε καὶ ἐρωτεύτηκε τὴν πρώτη του ἐξαδέλφη - τὴν Θεοδώρα. Δἒν ἤξερε ποιάν ἐρωτεύ-
τηκε ἀλλὰ πάντως ἐκείνην. Ἀλλὰ κι' αὐτή, κοῖτα ποιόν βρῆκε κι' ἀγάπησε! Αὐτὸν ποὺ δὲν ἤξερε ποιός ἦταν.
Ἡ σινιόρα Μωραΐτη καὶ ὁ νεαρὸς κόμης Λὸ Σκόκκο...τοὺς πῆρε καὶ τοὺς σήκωσε. Αὐτὴ φταίει! Ὄχι, αὐτὸς φταίει! Λάθος, αὐ-
τή! Οἱ κοπέλλες τοὺ 1925 ποὺ κατεβαίνουν ἀπὸ τὸ Κανόνι στὴν Σπιανάδα, πατρός τε καὶ μητρὸς συνοδευόντων, βλέπουν μό-
νον κάτω, μὴ σκοντάψουν καὶ στρέφουν μόνον πρὸς τὴν καμπάνα ποὺ χτυπᾶ, νὰ κάνουν τὸν σταυρό τους. Τὰ ἀγόρια ἀπαγο-
ρεύονται διὰ ξεμαλλιάσματος. Σιὸρ Βιολάντης τοὺς χρειάζεται.
Ποῦ τὴν βρῆκε; Ποῦ, πῶς, πότε τὰ κατάφερε καὶ τὸν βρῆκε κτλ. κτλ., νὰ σᾶς τὰ ποῦν οἱ κουτσομπόλες, ὄχι ἐγώ. Δὲν εἰδικεύ-
ομαι ἐγὼ νὰ ἐξευτελίζω τοὺς ἔρωτες γιὰ χατῆρι τῆς προστυχιᾶς σας. Εὐτυχῶς, ἡ Θεοδώρα δὲν ἔγινε «φαρμακωμένη»
τοῦ Διονυσίου Σολωμοῦ. Τὴν εὐχαριστῶ ποὺ πρωτοφίλησε τὸν πατέρα μου. Οἰκογενειακοὶ ἐχθροὶ οἱ γονεῖς. Κοντὸς ψαλμός,
τὴν γαμήσανε κι' οἱ δυό τους τὴ ζωή τους. Ἐκείνη ἔμεινε ἀνύπαντρη. Τὴν γνώρισα τὸ 1965, μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Πίπη. Ἐκεῖ-
νος, σὰν εἶδε τὰ τὰ μαχαίρια, φοβήθηκε προφητικὰ τὸν «Ματωμένο Γάμο» τοῦ Λόρκα, ποὺ ἐστερεῖτο φυσικὰ καὶ τῆς μουσικῆς
τοῦ Χατζιδάκι (νά, πάλι, ἡ ἁρμονία...), ἄφησε σύξυλο τὸν δάσκαλό του ζωγράφο, ποὺ τὸν ἀνέλαβε ἀπὀ ἑπτὰ χρονῶν, καί,
περιφρονῶντας Ποντικονῆσι, Ἀχίλλειον καὶ δὲν ξέρω κι' ἄν πρόλαβε νὰ ἀνάψει κανένα κερὶ στὸν Ἅγιο (ἐγώ, γιὰ ἄπιστο τὸν
εἶχα), μἀννα νὰ τοῦ φωνάζει ἀπὸ τὸ παράθυρο: «- Πίπη!... Πίπη, ποῦ πᾶς;... » καί, Μαντόνα Σάντα! Μπῆκε στὸ καράβι πὲρ
ἀντάρε ἴν Ἀτένε. Γιὰ πᾶντα, σέτσα ριτόρνο.

2007. Θεέ μου, ὕστερ' ἀπὸ τόσους ἔρωτες, ἀκόμα ζῶ! Χωρὶς ἔρωτα. Καί, Σεπτέμβρη μήνα, ἀνιχνεύω τὰ φαντάσματα.
Φιλαρμονικῆς καὶ Φιλελλήνων 2, γωνία δηλαδή. Ἀνεβαίνω στὸν τέταρτο ὄροφο. Στὴν πόρτα διαβάζω: Εὐάγγελος Δερπέγκολ-
λα
. Βγαίνει μιὰ κυρία κάπως μεγάλη. Ἡ πόρτα ἐλάχιστα ἀνοιχτή. Ὁ παππούς, ὁ Τζιοβάννο-Μαρία, ἴσως κοιμᾶται...ἴσως
τραγουδάει Φίγκαρο στὸν ὗπνο του.
- .... Ὁρῖστε, τί θέλετε;
Θὰ ἦταν ἀνόητο νὰ μὴν ἔχασκε τὸ στόμα της, ὅταν μὲ ἄκουσε νὰ λέω:
- Ἦρθα, κυρία μου, νὰ κλάψω. Ἐδῶ γεννήθηκε ὁ πατέρας μου. Καὶ ἐρωτεύτηκε. Ἀφῆστε με νὰ κοιτάξω λίγο μέσα καὶ νὰ κλά-
ψω. Σᾶς εὐχαριστῶ. Μὴ φοβᾶστε, δὲν εἶμαι κακός. Ἐπικίνδυνο εἶναι τὸ νὰ μὴν κλαῖς.
Καὶ σωριάστηκα.

Υ.Γ. Κανένας ἔρωτας δὲν παθαίνει πρὶν ἀπὸ μᾶς.

..................................................μὲ χοὲς στοὺς νεκροὺς ἔρωτες.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Ἡ νέα αὐτὴ δημοσίευσις,
ἀφιερώνεται στὸν Κερκυραῖο συγγραφέα Δημήτρη Κονιδάρη,
μὲ πολλὴ ἐκτίμηση γιὰ τὸ ἔργο ποῦ προσφέρει
καὶ στὸ Μουσεῖο Σολωμοῦ.

* * *
Εικόνα * Οἱ θεῖοι Μωραΐτες (ἀδέλφια). Καθιστὴ ἡ Θεοδώρα.

Παρασκευή 27 Δεκεμβρίου 2019

ΚΛΙΝΟΣΟΦΙΣΤΗΣ,  8   Ὁκτωβρίου 2008, ὥρα 8:50 π.μ.

Ἀπὸ μιὰν  ἄποψη, πρέπει νὰ... πρέπει νὰ τὸ ἀντιγράψω, τὸ  πρῶτο ποιηματάκι μου,  ποὺ...σκάρωσα στὸ Δημοτικό, ἀφοῦ πρῶτα ἀνακάλυψα ὅτι ὑπάρχει... λογοτεχνία!
[Πιὸ πρίν, ζωγράφιζα καὶ ἔφτιαχνα χειροτεχνήματα μὲ κόντρα-πλακέ, πρᾶγμα ποὺ ἐνθουσίαζε τὸν πατέρα μου, μὲ παρακινοῦσε νὰ δημιουργῶ, καὶ τελικῶς ὅλα  στόλιζαν τοὺς τοίχους τῶν γραφείων τῶν δασκάλων μας. Μοῦ εἶχε ἀπομείνει μία ἐλαιογραφία μὲ τὴν Παναγία καὶ τὸν Ἰησοῦ βρέφος, ἀλλὰ κι' αὐτὴ "χάθηκε" ὑπόπτως ἀπὸ τὸ τέρας τὸν γαμπρό μου, ποὺ ψόφησε πρὶν 23 χρόνια]. 

Καὶ τί περίεργη σύμπτωση ἀντιθέσεων. Τὸ πρῶτο μυθιστόρημα ποὺ   μὲ συγκλόνησε (εἶχα διαβάσει ὥς τότε ἀμέτρητα ἆλλα  στὴν "Θησαυρό") ἦταν ἡ "Τρικυμία" τοῦ Σαίξπηρ (σὲ διασκευὴ γιὰ παιδιά, θ τοῦ σπουδαίου λογοτέχνη  Μανώλη Σκουλούδη, στο περιοδικό "Ελληνόπουλο") καὶ  τὸ πρῶτο ποίημα ποὺ μ' ἔκανε νὰ νιώσω ὅτι...κάτι τρέχει ἐδῶ,  ποιητικό,  ἦταν ἡ "Γαλήνη" τοῦ Διονυσίου Σολωμοῦ. Μοιραῖες συναντήσεις.
***
Τὸ ὄνειρο τοῦ ποιητῆ.

Γιὰ τὸ Θεό μιά προσευχή:
- Μὲ τὰ δικά μου χέρια,
θέλω νὰ φέρω,
'δῶ στὴ γῆ,
τοῦ οὐρανοῦ τ' ἀστέρια.

***
Ἦταν τὸ πρῶτο δημοασίευμά μου ἀργότερα στὴν <Διάπλασι τῶν Παίδων>
μὲ τὸ ψευδώνυμο Μικρὸς Λογοτέχνης. 
ΚΛΙΝΟΣΟΦΙΣΤΗΣ,  24 Σεπτεμβρίου   2008,  ὥρα 7:42 π.μ.

* Πάλι γιὰ τὴν δασκάλα μου, 
 
τὴν
Βέρα Ζαβιτσιάνου.
Πόσο δίκηο εἶχε πᾶντα...καὶ πόση συνεννόηση βρίσκαμε αὐτοστιγμεί.
1973 - 1974. Στὴν Σχολή, μετὰ ἀπὸ τὸν Μαλβόλιο ("Δωδέκατη Νύχτα"), ἡ Β.Ζ. μοῦ εἶπε νὰ μεταφράσω τὸ "Κεκλεισμένων τῶν θυρῶν" ( Σὰρτρ), γιὰ νὰ μᾶς τὸν διδάξει. Ἐγὼ Ζοζὲφ Γκαρσέν. Θρίαμβος κι' ὰπὸ τοὺς τρεῖς μαθητὲς-ἠθοποιούς. Καὶ ὁ Γιῶργος Μπέλλος, μὲ περίσσια φροντίδα μὲ ἀνέλαβε καὶ ὡς Γιὰν ("Δεσποινὶς Τζούλια", Στρίντμπεργκ) καὶ ὡς Τσέχωφ (" Ἡ γειτωνιὰ τοῦ Τσέχωφ", τοῦ Νότη Πεγιάλη). Τότε ἐρωτεύτηκα τὸν Στρίντμπεργκ καὶ τὴν Ζαβιτσιάνου.
Ἀναζητώντας τὰ πᾶντα γιὰ τὸν Στρίντμπεργκ, βρῆκα, λίγα χρόνια ἀργότερα, τοὺς "Πιστωτές". Σὲ τρεῖς μέρες ἡ μετάφραση ἦταν ἕτοιμη. Χωρὶς νὰ χρειασθεῖ οὔτε μία διόρθωση, οὔτε κἄν δεύτερη ματιά, θεωρήθηκε τέλεια (ἐκδόσεις Μαρῆ 1978, μὲ δύο ὅμως...τυπογραφικά λάθη!). Διάβασα τὸ χειρόγραφο στὸν φίλο μου Δημήτρη Ἰωάννου, - τοῦ ἦρθε κεραυνός. Ἕνας ρόλος γιὰ κεῖνον (μεταφράζοντας ἄκουγα τὴν φωνή του) κι' ἕνας ρόλος γιὰ μένα (...τὴν φωνή μου). Ζήτησε, ὁ Δημήτρης, ἀμέσως ἀπὸ τὸν Ρηγόπουλο καὶ τὴν Ἀναλυτῆ (ἄλλη ἔξοχη θεατρίνα καὶ ἄνθρωπος ἁγνός, φίλη ἀποδεδειγμένη) τὸ θέατρό τους καὶ τοῦ τὸ ὑποσχέθηκαν γιὰ Δευτέρα-Τρίτη. Ἦταν ἡ πρώτη μας λαχτάρα νὰ παίζαμε μαζύ. Ἔλειπε ἡ γυναί-κα ποὺ θὰ ἔπαιζε τὴν Θέκλα.
Θεέ μου, πόσο ἔτρεμα πηγαίνοντας στὸ σπίτι τῆς Βέρας (στὸ Παγκράτι) νὰ τῆς προτείνω... Ἐκείνην ἤθελα, γιατὶ γιὰ τὴν φωνή της μετέφραζα. Ναί, παίζοντας κι' ἀκούγοντας τοὺς ρόλους, ἔτσι ἔγραφα. Ἡ φωνή της, ὁ ἀέρας της, ἡ εὔθραυστη δύναμή της θὰ ταίριαζαν μὲ τὴν εὔθραυστη ἀδυναμία μου ὡς νεαρὸς σύζυγός της καὶ τὴν κατακτηθείσα ἀτσάλινη δύναμη τοῦ Δημήτρη (Γουσταῦος), πρώην συζύγου της, ποὺ λυτρώθηκε ἀπ' αὐτὴν καὶ ἤθελε νὰ λυτρώσει καὶ ἐμένα (Ἀδόλφος) ἤ νὰ μὲ καταστρέψει καὶ, τελικά, πέτυχε αὺτὸ ἀκριβῶς τὸ τελευταῖο, γιὰ νὰ ἐκδικηθεῖ τὴν σατανικὴ Βέρα (Θέκλα). Τί ἀριστούργημα, ἰσάξιο τῶν ἀρχαίων τραγωδιῶν!
Διάβασα τὴν μετάφραση στὴν Βέρα.
Ἄργησα ὧρες νὰ τῆς πῶ τὴν πρόταση. Ἤξερα πὼς θὰ τὴν ἔλεγα σὲ μιὰ καταξιωμένη, ἐγώ, τὸ τίποτα. Καὶ τότε ἐκείνη μοῦ ἔκανε ἕνα σπουδαῖο μάθημα προσγειώσεως (διακριτικά, χωρὶς νὰ τὸ πλασάρει):
- Ἄκουσε, Ἰάνη. Στὸ ἐπάγγελμά μας ὑπάρχουν κάποιοι κανόνες πού, ἄν εἶσαι σωστός, δὲν τοὺς παραβαίνεις ποτέ. Ἐγώ,  εἶμαι μιὰ παληὰ ἀναγνωρισμένη ἀπαγγελματίας.
Ἐσύ,  τελείωσες μόλις πέρυσι τὴν Σχολή. Σὲ θεωρῶ ἄξιο γιὰ νὰ παίξεις δίπλα μου, ἀλλά δὲν σὲ ξέρει κἄν ἡ ἀγορά. Θὰ ἀρχίσουν τὰ κουτσομπολιά. Θὰ ποῦν πὼς εἶσαι ἀγαπητικός μου καὶ ἆλλα τέτοια. Νὰ θέλεις νὰ λένε γιὰ σένα μόνο τὸ τί δουλειὰ κάνεις, πῶς τὴν κάνεις, ἄν τὴν πετυχαίνεις. Καὶ ποτὲ ὅτι σὲ σπρώξανε, γιατί τότε θὰ σὲ μισήσω. Μπορῶ μόνον νὰ σὲ διδάξω, ἐδῶ, ἰδιωτικά, νὰ ἔρχεσαι στὸ σπίτι. Σὲ θεωρῶ παιδί μου.
Καὶ προσγειώθηκα.
Ποτὲ δὲν πρόδωσα τοὺς δάσκαλούς μου Γιῶργο Μπέλλο, Στέλιο Παπαδάκη, Γρηγόρη Βαφιᾶ καὶ Βέρα Ζαβιτσιάνου.
ΚΛΙΝΟΣΟΦΙΣΤΗΣ,  20 Σεπτεμβρίου 2008, ὥρα 4:49π.μ.

Νύχτα ἀργά, πρωὶ νωρίς, 20.09.2008,
ξύπνησα, ἄνοιξα τὸν φίλο μου, τὸ Φόρουμ...Ἔχω πολλὴ  δουλειὰ ἐδῶ νὰ κάνω. Δύο κλινοσοφιστεῖες ἕτοιμες, ἕνα θεατρικὸ ποὺ τὸ ὑποσχέθηκα στοὺς καινούργιους γονεῖς Χρῆστο καὶ Ἰωάννα, γιὰ τὴν Σοφία τους, [αὐτὸ  δηλαδὴ μὲ τὸ ὁποῖο ἔκλεισαν οἱ παραστάσεις τοῦ "Θεάτρου τοῦ 
Ὀνείρου" (2000):  < Ἐγὼ εἶμαι ἔγγυος, ὄχι ἐσύ!..>,  ὕστερα ἀπὸ 16 χρόνια], δὲν ξέρω τί ἆλλο, γιατί διαβάζω ἀρκετὰ θέματα καὶ θέλω νὰ ἀπαντῶ, ὅπως ἔχω ξεχωρίσει καὶ κάποια ἄτομα καὶ θέλω νὰ τὰ προσέξω, νὰ λέω καὶ καμιὰ... σαχλαμάρα,  ποὺ εἶναι τὸ καλλίτερο φάρμακο στὴν δυστυχία...
Νύχτα αργά, πρωὶ νωρίς, μοῦ θυμίζει ἕνα παληὸ ἐρωτικό μου ποίημα, σχεδὸν τραγικό.
Εἶναι 4:33.
Νωρὶς δὲν εἶναι γιὰ νὰ περιμένω τὸν ἥλιο;
Κάπου ἡ Κατίνα Παξινοῦ  ἔλεγε πὼς πρέπει νὰ γεμίζουμε τὴν ψυχή μας μὲ ἥλιο, κι'  αὐτὸν τὸν ἥλιο νὰ τὸν χαρίζουμε καὶ  στοὺς ἄλλους.
Αὐτὸ θέλω.
Καὶ τώρα ποὺ θυμήθηκα τὴν Κατίνα Παξινοῦ, πάω νὰ τὴν ὀνειρευτῶ  Μπερνάρντα Ἄλμπα (ὅπως τὴν πρωτοεῖδα νεαρούλης καὶ ἠλεκτρίστηκα) ἤ  κα Ἄλβινγκ (ἴδια ἡ μάννα μου ὅταν ἐγὼ τρόμαζα μπροστὰ στὴν ζωὴ τῶν ἐνηλίκων) ἤ  Γηραιὰ Κυρία ἤ  Μάννα Κουράγιο  ἤ  λαίδη Μάκμπεθ ἤ  Ἥρα (καὶ τὸ παγῶνι)...
Πάω στὸ κρεββάτι μου νὰ τὴν ὀνειρευτῶ.
Τὸ κρεββάτι δὲν εἶναι μόνο γιὰ  τὶς ἡδονὲς ποὺ  φαντάζεστε. Ὑπάρχουν κι' οἱ ὀνειροπολήσεις τῶν μαγικῶν πραγμάτων.
Οἱ  ἀξίες.
Πᾶντα ζοῦσα στὴν Ὁδὸ τῶν Ὀνείρων.
ΚΛΙΝΟΣΟΦΙΣΤΗΣ, 18  Σεπτεμβρίου  2008, ὥρα  6:36 π.μ.
 (Γιὰ τὶς Κλινοσοφιστεῖες μου γενικῶς):

Σ' αὐτὴν τὴν "Σελίδα" ἔχω στηρίξει φιλοδοξίες. Ὁ Χρόνος, ἡ δουλειά μου, ἡ Τύχη θὰ δείξουν.
* Ὅλα τὰ κείμενά μου,
ἐξαιρουμένων ὅμως καὶ...πολλῶν(!),
περιστρέφονται γύρω ἀπὸ τὴν κλίνη [κρεββάτι] μὲ ἔρωτα ἤ μὲ θάνατο.
* Ὁμολογῶ, διαθέτω τρυφερὸ δηλητήριο, ρόδινο σφάχτη, ἐνδιαφέρουσα ἀδιαφορία γιὰ τὶς ὀλέθριες συνέπειες αὐτῶν, ὅταν σκέφτομαι πὼς οἱ ἄνθρωποι πρέπει
νὰ τιμωρηθοῦν κάποτε!
* Ἀσφαλῶς καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἐντεταλμένος Τιμωρός. Ἀλλὰ μοῦ ἀρέσει νὰ ὑπηρετῶ αὺτὸν ποὺ θὰ τιμωρήσει: τὴν Συνείδηση.
* Ὅσοι καὶ ὅσες μὲ ἀγάπησαν μὲ πάθος, πῆραν ἐκεῖνο ποὺ ἤθελαν ἀπὸ μένα καὶ προσπάθησαν νὰ μοῦ βγάλουν τὰ μάτια φεύγοντας. Ἐν μέρει τὰ κατάφεραν!
* Ὡστόσο, τίποτα δὲν μοῦ λείπει. Ἀναρωτιέμαι: τί πῆραν; Ἀφοῦ ἔγινα ἔτσι πιὸ σοφός;

* Ἀσφαλῶς καὶ νιώθω τύψεις πού, γράφοντας κλινοσοφιστεῖες, ὑπονοῶ ὑπαρκτὰ πρόσωπα καὶ καταστάσεις. Γιὰ τὸν ἁπλούστατο λόγο ὅτι 
κάποιος πρέπει νὰ ἔχει
τύψεις. 
Ἐλπίζω νὰ τὶς ἔχω μὲ ταλέντο.
* Δὲν εἶμαι πιὸ κακὸς ἤ πιὸ καλὸς ἀπὸ κανέναν. Ὅλοι εἴμαστε ἐξίσου κακοί. Κάποιοι ὅμως εἴμαστε ταγμένοι γιὰ πιὸ δυνατοί. Καὶ ζητᾶμε λύτρωση. Αὐτό.